Sabah “Çorap giyelim mi?” diyorsunuz. Çocuğunuz daha cümleniz bitmeden “hayır” diyor. Bazı küçük çocuklar bu kelimeyle bir tercih bildirir, yardım istediğini dolaylı anlatır veya başladığı oyunu sürdürmek ister. En iyi başlangıç, tüm gün boyunca “hayır”ları saymak yerine en sık hangi anda duyduğunuza bakmaktır.

Soruya verebileceği cevabı düşünün
Evden çıkma zamanı kesinleştiyse “Hazır mısın?” yerine “Şimdi çıkıyoruz. Mavi çorabı mı, sarıyı mı giymek istersin?” diyebilirsiniz. Seçenekler gerçekten kabul edebileceğiniz iki şey olsun. Birini seçmesi için kısa bir süre verin. “İkisini de istemiyorum” derse, “Çorap giymek istemediğini duydum. Bugün ben seçiyorum” diyerek süreci sakin biçimde ilerletin.
Çocuk birden fazla adımı takip edemiyorsa görevi küçültün. Önce “Çorabı eline al”, sonra gerekirse “Ayağına geçirmene yardım edeyim” deyin.
Geçişlerde küçük bir rutin deneyin
“Hemen kalkıyoruz” yerine, “Bu kuleye son bloğu koyunca ayakkabılara geçeceğiz” deyin. Önden haber vermeyi ve kısa yönergeleri birkaç gün aynı geçişte deneyin. Çocuğunuz işbirliği yaptığında “Arabayı kutuya koydun, şimdi kapıya gidebiliriz” gibi somut bir cümleyle neyin işe yaradığını söyleyin.
Tehlike varsa çocuğu önce durdurun ve güvenli yere alın. Günlük geçişlerde ise yetişkinin kontrolünde kalacak şeyleri belirleyip kalan adımlarda çocuğa söz hakkı tanıyın. Zorluk yoğun ve uzun sürelidir, evde ve okulda gündelik yaşama engel olur ya da gelişimiyle ilgili başka kaygılar eşlik ederse çocuk doktoruna danışın.
Sıkça sorulan sorular
“Hayır” demek her zaman inatlaşma mı?
Hayır. Bazen oyununu bitirmek, seçmek, ara vermek veya destek istemek için kullandığı en kısa sözdür.
İki seçeneği de reddederse ne yapayım?
Yapılması gereken işi kısa bir cümleyle yineleyin. Bu sefer seçimi siz yapıp gerekirse yardım edin.
“Hayır” dediği için ceza vermeli miyim?
Önce davranışı anlamaya çalışın. Açık yönerge, tutarlı sınır ve işbirliğine özel geri bildirimle başlayın.
Çocuğum her sabah giyinmeyi reddediyor. Nereden başlayayım?
Kıyafeti akşam iki kabul edilebilir seçenek arasından seçin. Sabah tek bir adımı söyleyip bekleyin.
Ne zaman destek almalıyım?
Yoğun çatışmalar haftalarca sürüyorsa veya çocuğun günlük yaşantısı belirgin biçimde etkileniyorsa çocuk doktoru ya da gelişim uzmanıyla görüşün.
Kaynaklar
Türkçe · Deutsch · English · Français · 简体中文 · 日本語 · 한국어 · العربية

Bir yanıt yazın