Mutfak masasında konuşan küçük kızını dinleyen baba
, ,

Çocuğum konuşurken kelimeleri neden tekrar ediyor?

Dört yaşındaki çocuğunuz eve gelip “Parkta, parkta bir köpek gördüm” diyebilir. Cümleyi değiştirerek devam etmesi, yeni kelimeler öğrenirken rastlanan konuşma duraklamalarından biri olabilir. Duyduğunuz tekrarın türü, çocuğun konuşurken zorlanıp zorlanmadığı ve konuşmaya katılımının değişip değişmediği birlikte değerlendirilir.

Mutfak masasında konuşan küçük kızını dinleyen baba
Bir çocuğun hikâyesini anlatması için zaman ayırmak

Konuşurken hangi tekrarları gözlemlemeliyim?

Bir kelime grubunu baştan söylemek, “ıı” diye beklemek ya da cümleyi ortasında değiştirmek sık görülen örneklerdir. Çocuk cümlesini rahatça sürdürebilir ve anlatmak istediğine odaklanır. Buna karşılık “k-k-kedi” gibi ses tekrarları, hecenin birkaç kez yinelenmesi, bir sesi uzatma veya kelimeye başlarken ses çıkmadan takılma kekemelikte görülebilir.

Tek bir örnekten tanı çıkarılamaz. Aynı çocuk hem sıradan duraklamalar hem de takılmalar yaşayabilir. Tekrarlar sırasında dudak ya da çenede gerilme, hızlı göz kırpma, konuşmayı bırakma veya bazı kelimelerden kaçınma gibi değişiklikleri de not edin. Çocuğunuz bir kelimeyi söylemek için çabalıyorsa bu gözlemi özellikle paylaşın.

Çocuğum takıldığında nasıl karşılık vereyim?

Hikâyenin devamını bekleyin. Cümleyi tamamlamak yerine yüzünüz ve beden dilinizle dinlediğinizi gösterin. “Yavaşla, baştan söyle” demek yerine kendi konuşma temponuzu rahat tutun. Hikâye bittiğinde “Köpek ne yaptı?” gibi anlattığı şeye karşılık verin. Aynı akşam çok soru sorulduğunu fark ederseniz soruların arasına kendi yorumlarınızı serpiştirin.

Kardeşler sözünü kesiyorsa evde sırayla konuşma düzeni kurun. Okulda öğretmeninden, grupta cevap vereceği zaman birkaç saniye daha beklemesini ve katılmak istediğinde söz vermesini isteyebilirsiniz. Çocuk konu açarsa “Bazen bir kelime takılabiliyor. Seni dinliyorum” gibi sade bir yanıt yeterli olabilir.

Dil ve konuşma terapistine ne zaman başvurulur?

Takılmalar daha sık oluyorsa, konuşma sırasında gerginlik ya da kaçınma varsa veya ailede devam eden kekemelik öyküsü bulunuyorsa erken görüş alın. NIDCD, kekemelik 3–6 aydır sürüyorsa değerlendirme önerir. Belirgin zorlanma varsa bu sürenin dolmasını beklemeyin. Bir çocuk hekimi ya da dil ve konuşma terapistiyle görüşürken başlangıç zamanını, evde ve okulda duyduğunuz örnekleri ve çocuğun tepkisini paylaşın.

Sıkça sorulan sorular

Her kelime tekrarı kekemelik mi?

Hayır. Özellikle rahatça sürdürülen çok heceli kelime ve ifade tekrarları olağan olabilir. Çabayı, tekrarın biçimini ve zaman içindeki değişimi birlikte izleyin.

Kekemelik en sık kaç yaşında başlar?

Gelişimsel kekemelik sık olarak 2–6 yaş arasında fark edilir. Bu yaş aralığı tek başına tanı koymaya yetmez.

Evde iki dil konuşmamız buna sebep olur mu?

İki dillilik kekemeliğin nedeni olarak kabul edilmez. Evde kullandığınız dilleri sürdürün. Değerlendirmede çocuğun kullandığı bütün diller hakkında bilgi verin.

Bazen azalması uzmana danışmayı gereksiz kılar mı?

Takılmalar günlere ve ortama göre değişebilir. Zorlanma devam ediyorsa veya çocuk sınıfta konuşmaktan kaçınıyorsa rahat konuştuğu günler de dâhil bütün örüntüyü anlatın.

Evde tekrarları saymalı mıyım?

Kısa ve doğal gözlem notları yeterlidir. Çocuğu örnek vermeye zorlamadan hangi durumda takıldığını ve o sırada nasıl hissettiğini kaydedin.

Kaynaklar

Filifu Çocuk ve Aile Kütüphanesi

Türkçe · Deutsch · English · Français · 简体中文 · 日本語 · 한국어 · العربية

Bir yanıt yazın