Haberi mümkünse çocuğun güvendiği bir yetişkin, sakin ve konuşmaya zaman ayrılabilen bir yerde versin. “Sana üzücü bir haberim var. Deden bugün öldü. Bedeni artık çalışmıyor ve geri gelmeyecek” gibi kısa, doğru sözcükler kullanın. Küçük çocuklar “uyudu” veya “gitti” sözlerini gerçek anlamıyla düşünebilir. İlk cümleden sonra bekleyin ve çocuğun ne sormak istediğini dinleyin.

İlk konuşmada bilmesi gerekenler
Nedenini biliyorsanız yaşına uygun, kısa bir açıklama verin. Bilmiyorsanız açıkça “Bunu henüz bilmiyorum” diyebilirsiniz. Çocuğun yaptığı, söylediği veya düşündüğü bir şeyin ölüme neden olmadığını belirtin. İlk gün için somut bir güvence verin. “Bu akşam evde olacağım, yarın seni okula ben götüreceğim.” Bilmediğiniz bir konuda kesin söz vermeniz gerekmez.
Sonraki günlerde sorulara yeniden yer açın
Çocuk bir süre ağlayıp ardından oyun oynamak isteyebilir. Aynı soruları daha sonra tekrar sorması da anlaşılır. Günlük düzeni mümkün olduğunca sürdürün. Hatıra kutusu, resim, bir fotoğraf veya bir hikâye üzerinden ölen kişiyi anabilirsiniz. Cenazeye katılacaksa önceden ne göreceğini anlatın, seçimine saygı gösterin ve gerektiğinde onunla dışarı çıkacak bir yetişkin belirleyin.
Yoğun sıkıntı sürüyor veya çocuğun uyumasını, yemesini, okula gitmesini ve ilişkilerini belirgin biçimde etkiliyorsa çocuk doktoru veya çocuk yas alanında çalışan bir uzmanla görüşün. Yakın tehlike varsa acil yardım isteyin.
Sıkça sorulan sorular
Haberi ne zaman vermeliyim?
Mümkün olduğunca geciktirmeden, güvenilen bir yetişkinle ve sorulara yer açarak anlatın.
“Uyudu” demek daha yumuşak olmaz mı?
Küçük çocuk bunu normal uykuyla karıştırabilir. “Öldü” sözcüğünü anlaşılır biçimde kullanın.
Kendi inancımızı anlatabilir miyiz?
Evet. Önce ölümün ne anlama geldiğini somut olarak açıklayıp sonra ailenizin inancını paylaşabilirsiniz.
Cenazeye gelmek istemezse?
Zorlamayın. Bir resim veya mektupla başka bir veda yolu seçebilir.
Aynı soruyu tekrar sorarsa ne yapayım?
Benzer açıklamayı sakin biçimde tekrarlayın. Kendi hızında anlamasına izin verin.
Kaynaklar
Türkçe · Deutsch · English · Français · 简体中文 · 日本語 · 한국어 · العربية

Bir yanıt yazın